Trở về danh sách bài tập
03

Module 3

Khai thác công cụ trí tuệ nhân tạo

Thử nghiệm và đánh giá hiệu quả của các kỹ thuật Prompt Engineering

Thử nghiệm ba tác vụ học tập với prompt cơ bản, cải tiến và nâng cao; so sánh kết quả và tổng hợp nguyên tắc viết prompt hiệu quả.

Prompt EngineeringChatGPTMachine LearningBloom

Họ và tên: Nguyễn Hà Bảo Anh

Mã số sinh viên: 25040418

BÁO CÁO THỬ NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA CÁC KỸ THUẬT PROMPT ENGINEERING

I. Giới thiệu

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, việc giao tiếp hiệu quả với các hệ thống AI như ChatGPT ngày càng trở nên quan trọng. Chất lượng câu trả lời của AI phụ thuộc rất lớn vào cách người dùng xây dựng prompt (câu lệnh đầu vào). Một prompt được thiết kế tốt sẽ giúp AI hiểu rõ yêu cầu, cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ và phù hợp với mục đích sử dụng.

Báo cáo này tiến hành thử nghiệm ba tác vụ học tập phổ biến với ba mức độ prompt khác nhau nhằm đánh giá tác động của prompt engineering đến chất lượng đầu ra của AI.

II. Tác vụ 1: Tóm tắt một bài đọc học thuật

1. Prompt cơ bản
Tóm tắt bài viết này.

Kết quả

AI tạo bản tóm tắt ngắn gọn khoảng 3–4 câu, chỉ nêu nội dung chính và bỏ qua nhiều chi tiết quan trọng.

2. Prompt cải tiến
Hãy tóm tắt bài viết dưới đây trong khoảng 150 từ. Trình bày theo các mục: chủ đề nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, kết quả chính và kết luận.

Kết quả

AI tạo bản tóm tắt có cấu trúc rõ ràng, đầy đủ các thành phần quan trọng của một nghiên cứu học thuật.

3. Prompt nâng cao
Bạn là một giảng viên đại học chuyên hướng dẫn sinh viên đọc tài liệu nghiên cứu. Hãy phân tích bài viết theo các bước sau: 1. Xác định mục tiêu nghiên cứu. 2. Mô tả phương pháp nghiên cứu. 3. Tóm tắt các phát hiện chính. 4. Trình bày ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu. Sau đó viết một executive summary khoảng 150 từ bằng văn phong học thuật.

Kết quả

AI cung cấp phần phân tích chi tiết trước khi tóm tắt. Nội dung có chiều sâu hơn và giúp người đọc hiểu rõ giá trị nghiên cứu.

III. Tác vụ 2: Giải thích một khái niệm phức tạp

Khái niệm được chọn

Machine Learning

1. Prompt cơ bản
Giải thích Machine Learning.

Kết quả

AI đưa ra định nghĩa chung, ngắn gọn và mang tính học thuật.

2. Prompt cải tiến
Hãy giải thích Machine Learning cho sinh viên năm nhất ngành Ngôn ngữ Anh. Sử dụng ngôn ngữ đơn giản và đưa ra ít nhất 2 ví dụ thực tế.

Kết quả

Nội dung dễ hiểu hơn, có ví dụ cụ thể giúp người học hình dung cách hoạt động của Machine Learning.

3. Prompt nâng cao
Bạn là giảng viên môn Công nghệ Giáo dục. Hãy giải thích Machine Learning theo trình tự: • Định nghĩa đơn giản. • Cách hoạt động từng bước. • Hai ví dụ trong đời sống. • So sánh với cách con người học tập. • Những hiểu lầm phổ biến về Machine Learning. Viết theo phong cách dành cho người chưa có nền tảng công nghệ.

Kết quả

AI tạo lời giải thích có cấu trúc logic, sử dụng phép so sánh và ví dụ thực tiễn giúp người học dễ tiếp thu hơn.

IV. Tác vụ 3: Tạo bộ câu hỏi ôn tập

Chủ đề

Artificial Intelligence in Education

1. Prompt cơ bản
Tạo câu hỏi ôn tập về AI trong giáo dục.

Kết quả

AI tạo khoảng 5–10 câu hỏi đơn giản, chủ yếu ở mức ghi nhớ kiến thức.

2. Prompt cải tiến
Hãy tạo 15 câu hỏi ôn tập về AI trong giáo dục, bao gồm: • 5 câu hỏi trắc nghiệm • 5 câu hỏi đúng/sai • 5 câu hỏi tự luận Kèm đáp án.

Kết quả

Bộ câu hỏi đa dạng hơn và có đáp án đầy đủ.

3. Prompt nâng cao
Bạn là giảng viên đại học đang thiết kế bài kiểm tra giữa kỳ cho sinh viên. Hãy tạo bộ câu hỏi ôn tập về chủ đề AI trong giáo dục theo thang nhận thức Bloom: • 5 câu mức Remember • 5 câu mức Understand • 5 câu mức Apply • 3 câu mức Analyze • 2 câu mức Evaluate Cung cấp đáp án và giải thích ngắn cho từng câu.

Kết quả

Bộ câu hỏi có chất lượng cao, phân hóa được năng lực người học và phù hợp với mục tiêu đánh giá học thuật.

V. Bảng so sánh các loại prompt

Bảng so sánh các loại prompt
Tiêu chíPrompt cơ bảnPrompt cải tiếnPrompt nâng cao
Độ rõ ràngThấpTrung bìnhCao
Mức độ chi tiếtÍtKhá đầy đủRất đầy đủ
Tính cấu trúcThấpTốtRất tốt
Khả năng kiểm soát đầu raHạn chếTương đối caoRất cao
Chất lượng nội dungTrung bìnhTốtRất tốt
Phù hợp học tậpTrung bìnhCaoRất cao

VI. Phân tích kết quả

Qua quá trình thử nghiệm, có thể thấy prompt càng cụ thể thì chất lượng phản hồi càng cao.

Prompt cơ bản thường ngắn gọn và dễ sử dụng nhưng thiếu thông tin định hướng. Do đó AI phải tự suy đoán ý định của người dùng, dẫn đến kết quả có thể chưa đầy đủ hoặc chưa đúng mong muốn.

Prompt cải tiến giúp AI hiểu rõ hơn về mục tiêu, độ dài và cách trình bày nội dung. Điều này làm cho câu trả lời có cấu trúc tốt hơn và sát yêu cầu hơn.

Prompt nâng cao áp dụng các kỹ thuật prompt engineering như role prompting (gán vai trò chuyên gia), chain-of-thought prompting (yêu cầu suy luận theo từng bước) và structured prompting (quy định cấu trúc đầu ra). Những kỹ thuật này giúp AI tạo ra nội dung sâu sắc, logic và có giá trị học thuật cao hơn.

VII. Nguyên tắc và mẹo viết prompt hiệu quả

Dựa trên kết quả thử nghiệm, có thể rút ra các nguyên tắc sau:

  1. Xác định rõ mục tiêu của tác vụ.
  2. Cung cấp đầy đủ ngữ cảnh liên quan.
  3. Chỉ định đối tượng người đọc hoặc người học.
  4. Quy định cấu trúc đầu ra mong muốn.
  5. Xác định độ dài hoặc mức độ chi tiết.
  6. Gán vai trò chuyên môn cho AI khi cần.
  7. Chia nhiệm vụ thành các bước nhỏ.
  8. Cung cấp ví dụ mẫu (few-shot prompting) nếu muốn định hướng phong cách trả lời.
  9. Yêu cầu AI giải thích quá trình suy luận đối với các nhiệm vụ phức tạp.
  10. Thử nghiệm và điều chỉnh prompt nhiều lần để đạt kết quả tối ưu.

VIII. Kết luận

Kết quả thử nghiệm cho thấy chất lượng đầu ra của AI phụ thuộc đáng kể vào cách xây dựng prompt. Các prompt nâng cao sử dụng kỹ thuật prompt engineering tạo ra phản hồi chính xác, chi tiết và có tính học thuật cao hơn so với prompt cơ bản. Vì vậy, việc nắm vững các nguyên tắc viết prompt hiệu quả là một kỹ năng cần thiết đối với sinh viên trong thời đại AI hiện nay.

Phụ lục: Ảnh minh hoạ thao tác

1. Prompt cơ bản: Giải thích Machine Learning

Kết quả prompt cơ bản giải thích Machine Learning
Prompt cơ bản: Giải thích Machine Learning

2. Prompt cải tiến

Hãy giải thích Machine Learning cho sinh viên năm nhất ngành Ngôn ngữ Anh. Sử dụng ngôn ngữ đơn giản và đưa ra ít nhất 2 ví dụ thực tế.

Kết quả prompt cải tiến phần định nghĩa Machine Learning
Kết quả prompt cải tiến - phần 1
Kết quả prompt cải tiến với ví dụ thực tế
Kết quả prompt cải tiến - phần 2

3. Prompt nâng cao

Bạn là giảng viên môn Công nghệ Giáo dục. Hãy giải thích Machine Learning theo trình tự:

  • Định nghĩa đơn giản.
  • Cách hoạt động từng bước.
  • Hai ví dụ trong đời sống.
  • So sánh với cách con người học tập.
  • Những hiểu lầm phổ biến về Machine Learning.

Viết theo phong cách dành cho người chưa có nền tảng công nghệ.

Kết quả prompt nâng cao phần định nghĩa
Kết quả prompt nâng cao - định nghĩa
Kết quả prompt nâng cao phần cách hoạt động
Kết quả prompt nâng cao - cách hoạt động từng bước
Kết quả prompt nâng cao với hai ví dụ trong đời sống
Kết quả prompt nâng cao - hai ví dụ trong đời sống
Kết quả prompt nâng cao so sánh với cách con người học tập
Kết quả prompt nâng cao - so sánh với cách con người học tập
Kết quả prompt nâng cao về những hiểu lầm phổ biến
Kết quả prompt nâng cao - những hiểu lầm phổ biến