Quay lại danh sách bài tập

Bài 03 · Prompt Lab

Viết prompt hiệu quả cho các tác vụ học tập

So sánh prompt cơ bản, cải tiến và nâng cao cho ba tác vụ: tóm tắt tài liệu, giải thích khái niệm và tạo câu hỏi ôn tập.

Nội dung
Basic · Improved · Advanced · Role prompting · Few-shot
Tài liệu gốc
6 trang PDF
Mở PDF gốc
03

Prompt Engineering

Bài 3

Viết prompt hiệu quả cho các tác vụ học tập

Prompt Engineering
I

Bảng so sánh các phiên bản prompt

Nhiệm vụPrompt cơ bảnPrompt cải tiếnPrompt nâng cao
Tóm tắt một bài đọc/tài liệu học thuật

Hãy tóm tắt bài viết này thành một đoạn ngắn.

Đặc điểm

  • Ngắn gọn, dễ dùng.
  • Không quy định độ dài, cấu trúc hay mục tiêu tóm tắt.

Hãy đọc tài liệu dưới đây và tóm tắt theo các mục:

  1. Chủ đề chính.
  2. Các luận điểm quan trọng.
  3. Kết luận của tác giả.

Yêu cầu

  • Viết bằng tiếng Việt học thuật.
  • Độ dài khoảng 200 từ.
  • Giữ nguyên các thuật ngữ chuyên ngành quan trọng.

Đặc điểm

  • Có cấu trúc rõ ràng.
  • Xác định độ dài và phong cách.
  • Giúp AI tập trung vào thông tin quan trọng.

Bạn là một giảng viên đại học chuyên hướng dẫn sinh viên đọc tài liệu học thuật.

Nhiệm vụ

  1. Xác định chủ đề trung tâm của bài viết.
  2. Phân tích các luận điểm chính.
  3. Tóm tắt nội dung theo phong cách học thuật dễ hiểu cho sinh viên năm nhất.
  4. Cuối cùng, liệt kê 3 từ khóa quan trọng nhất.

Ví dụ

Nếu bài viết nói về “ảnh hưởng của mạng xã hội”, hãy làm rõ nguyên nhân, tác động và kết luận của tác giả.

Hãy trình bày theo từng mục rõ ràng và suy luận từng bước trước khi viết bản tóm tắt cuối cùng.

Kỹ thuật prompt engineering sử dụng

  • Role prompting.
  • Chain-of-thought.
  • Few-shot/example prompting.
  • Structured output.
Giải thích một khái niệm phức tạp

Giải thích khái niệm “trí tuệ nhân tạo”.

Hãy giải thích khái niệm “trí tuệ nhân tạo” cho sinh viên đại học năm nhất.

Yêu cầu

  • Dùng ngôn ngữ đơn giản.
  • Có ví dụ thực tế.
  • So sánh AI với cách con người học tập.
  • Trình bày trong khoảng 3 đoạn văn.

Bạn là một giáo viên công nghệ đang giảng bài cho học sinh mới bắt đầu học AI.

Hãy giải thích khái niệm “trí tuệ nhân tạo” theo trình tự:

  1. Định nghĩa cơ bản.
  2. AI hoạt động như thế nào.
  3. Ví dụ thực tế trong đời sống.
  4. Ưu điểm và hạn chế.
  5. Tóm tắt ngắn gọn cuối bài.

Hãy sử dụng:

  • Ví dụ gần gũi với học sinh.
  • So sánh đơn giản để dễ hiểu.
  • Tư duy từng bước trước khi giải thích.

Ví dụ

“AI học dữ liệu giống như học sinh học từ bài tập mẫu.”

Tạo bộ câu hỏi ôn tập cho một chủ đề

Tạo câu hỏi ôn tập về chủ đề biến đổi khí hậu.

Hãy tạo 10 câu hỏi ôn tập về chủ đề “biến đổi khí hậu”.

Yêu cầu

  • Gồm 5 câu trắc nghiệm và 5 câu tự luận.
  • Có đáp án ngắn gọn.
  • Mức độ từ dễ đến trung bình.
  • Phù hợp cho học sinh THPT.

Bạn là giáo viên môn Địa lý đang chuẩn bị đề ôn tập cho học sinh lớp 12 về chủ đề “biến đổi khí hậu”.

Hãy:

  1. Tạo 5 câu hỏi nhận biết.
  2. Tạo 3 câu hỏi vận dụng.
  3. Tạo 2 câu hỏi phân tích nâng cao.
  4. Cung cấp đáp án và giải thích ngắn cho từng câu.

Kỹ thuật sử dụng

  • Role prompting.
  • Taxonomy prompting.
  • Structured prompting.
  • Constraint prompting.
II

Vì sao prompt nâng cao hiệu quả hơn?

1

Cung cấp ngữ cảnh rõ ràng

Ví dụ: “Bạn là giảng viên đại học…” → AI hiểu vai trò và điều chỉnh cách diễn đạt phù hợp.

2

Chia nhiệm vụ thành từng bước

Ví dụ: “1. Định nghĩa; 2. Ví dụ; 3. Ưu điểm…” → Giúp AI trả lời đầy đủ và logic hơn.

3

Đưa ra ràng buộc cụ thể

Độ dài, đối tượng người đọc, mức độ khó và kiểu trình bày giúp kết quả ít lan man và đúng mục tiêu hơn.

4

Sử dụng ví dụ minh họa

Few-shot examples giúp AI hiểu định dạng mong muốn, bắt chước phong cách chính xác hơn và giảm lỗi hiểu sai yêu cầu.

5

Áp dụng chain-of-thought

Khi yêu cầu “Hãy suy luận từng bước…”, AI thường phân tích logic tốt hơn, tránh bỏ sót ý và tạo câu trả lời có chiều sâu hơn.

III

Nguyên tắc và mẹo viết prompt hiệu quả

a. Xác định rõ mục tiêu

Không nên viết: “Giải thích AI”. Nên viết: “Giải thích AI cho học sinh THPT bằng ví dụ đơn giản”.

b. Chỉ định vai trò cho AI

Ví dụ: “Bạn là giáo viên…” hoặc “Bạn là chuyên gia marketing…” → Giúp AI điều chỉnh giọng văn và chuyên môn.

c. Chia yêu cầu thành từng phần

Prompt có cấu trúc thường cho kết quả rõ ràng hơn, ít thiếu ý và dễ kiểm soát hơn.

d. Đưa ra ràng buộc cụ thể

Độ dài, ngôn ngữ, định dạng và đối tượng người đọc làm kết quả sát nhu cầu hơn.

e. Sử dụng ví dụ mẫu

Few-shot prompting đặc biệt hữu ích khi muốn đúng định dạng, đúng phong cách hoặc tạo nội dung học thuật, chuyên môn.

f. Yêu cầu giải thích từng bước khi cần tư duy

Chain-of-thought phù hợp với phân tích, giải toán, tóm tắt logic và lập kế hoạch.

IV

Kết luận

Qua thử nghiệm, có thể thấy rằng:

  • Prompt càng rõ ràng và có cấu trúc thì kết quả càng chất lượng.
  • Prompt nâng cao giúp AI hiểu đúng mục tiêu, đối tượng và cách trình bày.
  • Các kỹ thuật như role prompting, chain-of-thought và few-shot examples giúp tăng độ chính xác, tính logic và tính ứng dụng của phản hồi.

Vì vậy, viết prompt hiệu quả không chỉ là “đặt câu hỏi”, mà là hướng dẫn AI thực hiện nhiệm vụ theo đúng mục tiêu mong muốn.

Tiếp tục hành trình

Bài 4Sử dụng công cụ hợp tác trực tuyến cho dự án nhóm