BÀI TẬP 03 · Tổng quan về trí tuệ nhân tạo

Viết prompt hiệu quả cho các tác vụ học tập

Phát triển kỹ năng viết prompt hiệu quả để tận dụng tối đa khả năng của các mô hình ngôn ngữ lớn trong học tập.

BÀI LÀM

Nội dung thực hiện

So sánh prompt cơ bản, cải tiến và nâng cao cho ba tình huống học tập phổ biến.

BÀI BÁO CÁO

1. Tác vụ: Tóm tắt tài liệu học thuật

a. Prompt cơ bản

Hãy tóm tắt bài đọc này.

b. Prompt cải tiến

Hãy tóm tắt bài đọc sau trong khoảng 150 từ. Tập trung vào ý chính, luận điểm quan trọng và kết luận của tác giả.

c. Prompt nâng cao

Bạn là một trợ lý học thuật chuyên hỗ trợ sinh viên đại học. Hãy đọc bài viết dưới đây và thực hiện:

1. Tóm tắt nội dung trong 150–200 từ

2. Xác định 3 luận điểm chính

3. Giải thích ngắn gọn ý nghĩa của bài viết đối với người học

4. Sử dụng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu

Ví dụ trình bày:

● Nội dung chính:

● Luận điểm 1:

● Luận điểm 2:

● Luận điểm 3:

● Ý nghĩa:

2. Tác vụ: Giải thích khái niệm phức tạp

a. Prompt cơ bản

Giải thích khái niệm “trí tuệ nhân tạo”.

b. Prompt cải tiến

Hãy giải thích khái niệm “trí tuệ nhân tạo” cho học sinh lớp 12 bằng ngôn ngữ đơn giản và có ví dụ thực tế.

c. Prompt nâng cao

Bạn là giáo viên công nghệ thông tin có 15 năm kinh nghiệm giảng dạy.

Hãy giải thích khái niệm “trí tuệ nhân tạo (AI)” cho học sinh lớp 10 theo cấu trúc:

1. Định nghĩa đơn giản

2. Cách AI hoạt động

3. Ví dụ thực tế trong đời sống

4. Ưu điểm và hạn chế của AI

5. Một câu hỏi tư duy mở cho học sinh

Yêu cầu:

● Dùng ngôn ngữ dễ hiểu

● Có ví dụ gần gũi

● Tránh thuật ngữ quá học thuật

3. Tác vụ: Tạo bộ câu hỏi ôn tập

a. Prompt cơ bản

Hãy tạo câu hỏi ôn tập về thì hiện tại hoàn thành.

b. Prompt cải tiến

Hãy tạo 20 câu hỏi ôn tập về thì hiện tại hoàn thành gồm:

● 10 câu trắc nghiệm

● 10 câu điền từ
Có đáp án kèm theo.

c. Prompt nâng cao

Bạn là giáo viên IELTS có kinh nghiệm.

Hãy tạo bộ câu hỏi ôn tập về thì hiện tại hoàn thành dành cho học sinh trình độ IELTS 6.0 gồm:

● 5 câu trắc nghiệm

● 5 câu điền từ

● 5 câu viết lại câu

Yêu cầu:

● Tăng dần độ khó

● Có đáp án và giải thích

● Sử dụng từ vựng học thuật cơ bản

● Trình bày rõ ràng theo từng phần

IV. Thử nghiệm và so sánh kết quả

1. Tác vụ tóm tắt tài liệu

Loại prompt Kết quả
Cơ bản Nội dung quá ngắn, thiếu ý chính
Cải tiến Có cấu trúc rõ hơn, đủ ý hơn
Nâng cao Tóm tắt logic, rõ ràng, có phân tích và phù hợp người học

=> Prompt nâng cao cho kết quả tốt nhất vì:

● Xác định rõ vai trò AI

● Có cấu trúc cụ thể

● Đưa yêu cầu chi tiết về đầu ra

2. Tác vụ giải thích khái niệm

Loại prompt Kết quả
Cơ bản Giải thích chung chung, hơi khó hiểu
Cải tiến Dễ hiểu hơn, có ví dụ
Nâng cao Có trình tự logic, phù hợp học sinh và giàu tính ứng dụng

=> Prompt nâng cao giúp AI:

● Điều chỉnh ngôn ngữ theo đối tượng

● Giải thích từng bước

● Tăng tính tương tác với câu hỏi mở

3. Tác vụ tạo câu hỏi ôn tập

Loại prompt Kết quả
Cơ bản Câu hỏi đơn điệu, ít đa dạng
Cải tiến Có nhiều dạng bài và đáp án
Nâng cao Bộ câu hỏi hoàn chỉnh, phân hóa trình độ rõ ràng

=> Prompt nâng cao hiệu quả hơn do:

● Có yêu cầu về độ khó

● Có vai trò cụ thể

● Có tiêu chí đánh giá rõ ràng

BẢNG SO SÁNH CHUNG:

Tiêu chí Prompt cơ bản Prompt cải tiến Prompt nâng cao
Độ dài prompt Ngắn Trung bình Dài
Độ rõ ràng Thấp Khá rõ Rất rõ
Mức độ hướng dẫn AI Ít Trung bình Chi tiết
Chất lượng đầu ra Không ổn định Khá tốt Rất tốt
Tính cá nhân hóa Hầu như không có Có một phần Cao
Tính chuyên nghiệp Thấp Khá chuyên nghiệp Chuyên nghiệp cao
Khả năng ứng dụng học tập Trung bình Tốt Rất tốt
Mức độ khai thác AI Thấp Trung bình Tối đa
Kỹ thuật prompt engineering Không dùng Dùng cơ bản Dùng nhiều kỹ thuật kết hợp

V. Phân tích hiệu quả của prompt

Qua quá trình thử nghiệm, có thể thấy chất lượng đầu ra của AI phụ thuộc rất lớn vào cách viết prompt.

1. Prompt cơ bản

Ưu điểm

● Nhanh

● Dễ viết

Hạn chế

● Thiếu chi tiết

● Kết quả không ổn định

● AI dễ hiểu sai yêu cầu

2. Prompt cải tiến

Ưu điểm

● Có định hướng rõ hơn

● Kết quả đầy đủ hơn

● Dễ kiểm soát nội dung

Hạn chế

● Chưa khai thác tối đa khả năng của AI

● Thiếu chiều sâu trong phản hồi

3. Prompt nâng cao

Ưu điểm

● Kết quả chất lượng cao

● Có cấu trúc logic

● Phù hợp đối tượng người học

● Nội dung chính xác và chi tiết hơn

Lý do hiệu quả hơn

Prompt nâng cao áp dụng nhiều kỹ thuật prompt engineering như:

● Role prompting

● Few-shot prompting

● Structured prompting

● Constraint prompting

Những kỹ thuật này giúp AI hiểu:

● Vai trò cần đóng

● Đối tượng người học

● Định dạng đầu ra

● Mức độ chi tiết mong muốn

Nhờ đó, phản hồi trở nên chính xác, tự nhiên và hữu ích hơn.

VI. Tổng hợp nguyên tắc viết prompt hiệu quả

Sau quá trình thử nghiệm, em rút ra một số nguyên tắc viết prompt hiệu quả như sau:

1. Xác định rõ mục tiêu

Prompt cần nêu cụ thể AI phải làm gì.

2. Chỉ rõ đối tượng người học

Việc xác định trình độ giúp AI điều chỉnh ngôn ngữ phù hợp.

3. Yêu cầu cấu trúc đầu ra

Cấu trúc rõ ràng giúp kết quả dễ đọc và đầy đủ hơn.

4. Đưa giới hạn cụ thể

Ví dụ:

● số lượng câu hỏi

● số từ

● độ khó

5. Sử dụng role prompting

Khi AI được giao vai trò cụ thể như:

● giáo viên

● trợ lý học thuật

● chuyên gia

thì phản hồi thường chuyên sâu và phù hợp hơn.

VII. Kết luận

Qua bài thực hành, em nhận thấy prompt đóng vai trò rất quan trọng trong việc khai thác hiệu quả AI trong học tập.
Một prompt càng rõ ràng, có cấu trúc và định hướng cụ thể thì kết quả đầu ra càng chất lượng.

Ngoài ra, việc áp dụng các kỹ thuật prompt engineering như role prompting, few-shot prompting và structured prompting giúp AI:

● hiểu đúng yêu cầu,

● tạo phản hồi logic,

● tăng tính cá nhân hóa,

● và hỗ trợ học tập hiệu quả hơn.

Trong tương lai, kỹ năng viết prompt sẽ trở thành một kỹ năng cần thiết đối với học sinh và sinh viên khi làm việc với các công cụ AI.

KẾT QUẢ & CẢM NHẬN

Điểm dừng của chặng 03

Bài làm xây dựng ba cấp độ prompt cho từng tác vụ, thử nghiệm và so sánh đầu ra, sau đó tổng hợp các nguyên tắc viết prompt rõ mục tiêu, đúng đối tượng và có cấu trúc đầu ra.

Nội dung trang được dựng lại từ tài liệu gốc của Nguyễn Mai Linh; bảng biểu và ảnh minh chứng được giữ đúng ngữ cảnh trong bài làm.