BÀI LÀM
Nội dung thực hiện
So sánh prompt cơ bản, cải tiến và nâng cao cho ba tình huống học tập phổ biến.
BÀI BÁO CÁO
1. Tác vụ: Tóm tắt tài liệu học thuật
a. Prompt cơ bản
Hãy tóm tắt bài đọc này.
b. Prompt cải tiến
Hãy tóm tắt bài đọc sau trong khoảng 150 từ. Tập trung vào ý chính, luận điểm quan trọng và kết luận của tác giả.
c. Prompt nâng cao
Bạn là một trợ lý học thuật chuyên hỗ trợ sinh viên đại học. Hãy đọc bài viết dưới đây và thực hiện:
1. Tóm tắt nội dung trong 150–200 từ
2. Xác định 3 luận điểm chính
3. Giải thích ngắn gọn ý nghĩa của bài viết đối với người học
4. Sử dụng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu
Ví dụ trình bày:
● Nội dung chính:
● Luận điểm 1:
● Luận điểm 2:
● Luận điểm 3:
● Ý nghĩa:
2. Tác vụ: Giải thích khái niệm phức tạp
a. Prompt cơ bản
Giải thích khái niệm “trí tuệ nhân tạo”.
b. Prompt cải tiến
Hãy giải thích khái niệm “trí tuệ nhân tạo” cho học sinh lớp 12 bằng ngôn ngữ đơn giản và có ví dụ thực tế.
c. Prompt nâng cao
Bạn là giáo viên công nghệ thông tin có 15 năm kinh nghiệm giảng dạy.
Hãy giải thích khái niệm “trí tuệ nhân tạo (AI)” cho học sinh lớp 10 theo cấu trúc:
1. Định nghĩa đơn giản
2. Cách AI hoạt động
3. Ví dụ thực tế trong đời sống
4. Ưu điểm và hạn chế của AI
5. Một câu hỏi tư duy mở cho học sinh
Yêu cầu:
● Dùng ngôn ngữ dễ hiểu
● Có ví dụ gần gũi
● Tránh thuật ngữ quá học thuật
3. Tác vụ: Tạo bộ câu hỏi ôn tập
a. Prompt cơ bản
Hãy tạo câu hỏi ôn tập về thì hiện tại hoàn thành.
b. Prompt cải tiến
Hãy tạo 20 câu hỏi ôn tập về thì hiện tại hoàn thành gồm:
● 10 câu trắc nghiệm
● 10 câu điền từ
Có đáp án kèm theo.
c. Prompt nâng cao
Bạn là giáo viên IELTS có kinh nghiệm.
Hãy tạo bộ câu hỏi ôn tập về thì hiện tại hoàn thành dành cho học sinh trình độ IELTS 6.0 gồm:
● 5 câu trắc nghiệm
● 5 câu điền từ
● 5 câu viết lại câu
Yêu cầu:
● Tăng dần độ khó
● Có đáp án và giải thích
● Sử dụng từ vựng học thuật cơ bản
● Trình bày rõ ràng theo từng phần
IV. Thử nghiệm và so sánh kết quả
1. Tác vụ tóm tắt tài liệu
| Loại prompt | Kết quả |
|---|---|
| Cơ bản | Nội dung quá ngắn, thiếu ý chính |
| Cải tiến | Có cấu trúc rõ hơn, đủ ý hơn |
| Nâng cao | Tóm tắt logic, rõ ràng, có phân tích và phù hợp người học |
=> Prompt nâng cao cho kết quả tốt nhất vì:
● Xác định rõ vai trò AI
● Có cấu trúc cụ thể
● Đưa yêu cầu chi tiết về đầu ra
2. Tác vụ giải thích khái niệm
| Loại prompt | Kết quả |
|---|---|
| Cơ bản | Giải thích chung chung, hơi khó hiểu |
| Cải tiến | Dễ hiểu hơn, có ví dụ |
| Nâng cao | Có trình tự logic, phù hợp học sinh và giàu tính ứng dụng |
=> Prompt nâng cao giúp AI:
● Điều chỉnh ngôn ngữ theo đối tượng
● Giải thích từng bước
● Tăng tính tương tác với câu hỏi mở
3. Tác vụ tạo câu hỏi ôn tập
| Loại prompt | Kết quả |
|---|---|
| Cơ bản | Câu hỏi đơn điệu, ít đa dạng |
| Cải tiến | Có nhiều dạng bài và đáp án |
| Nâng cao | Bộ câu hỏi hoàn chỉnh, phân hóa trình độ rõ ràng |
=> Prompt nâng cao hiệu quả hơn do:
● Có yêu cầu về độ khó
● Có vai trò cụ thể
● Có tiêu chí đánh giá rõ ràng
BẢNG SO SÁNH CHUNG:
| Tiêu chí | Prompt cơ bản | Prompt cải tiến | Prompt nâng cao |
|---|---|---|---|
| Độ dài prompt | Ngắn | Trung bình | Dài |
| Độ rõ ràng | Thấp | Khá rõ | Rất rõ |
| Mức độ hướng dẫn AI | Ít | Trung bình | Chi tiết |
| Chất lượng đầu ra | Không ổn định | Khá tốt | Rất tốt |
| Tính cá nhân hóa | Hầu như không có | Có một phần | Cao |
| Tính chuyên nghiệp | Thấp | Khá chuyên nghiệp | Chuyên nghiệp cao |
| Khả năng ứng dụng học tập | Trung bình | Tốt | Rất tốt |
| Mức độ khai thác AI | Thấp | Trung bình | Tối đa |
| Kỹ thuật prompt engineering | Không dùng | Dùng cơ bản | Dùng nhiều kỹ thuật kết hợp |
V. Phân tích hiệu quả của prompt
Qua quá trình thử nghiệm, có thể thấy chất lượng đầu ra của AI phụ thuộc rất lớn vào cách viết prompt.
1. Prompt cơ bản
Ưu điểm
● Nhanh
● Dễ viết
Hạn chế
● Thiếu chi tiết
● Kết quả không ổn định
● AI dễ hiểu sai yêu cầu
2. Prompt cải tiến
Ưu điểm
● Có định hướng rõ hơn
● Kết quả đầy đủ hơn
● Dễ kiểm soát nội dung
Hạn chế
● Chưa khai thác tối đa khả năng của AI
● Thiếu chiều sâu trong phản hồi
3. Prompt nâng cao
Ưu điểm
● Kết quả chất lượng cao
● Có cấu trúc logic
● Phù hợp đối tượng người học
● Nội dung chính xác và chi tiết hơn
Lý do hiệu quả hơn
Prompt nâng cao áp dụng nhiều kỹ thuật prompt engineering như:
● Role prompting
● Few-shot prompting
● Structured prompting
● Constraint prompting
Những kỹ thuật này giúp AI hiểu:
● Vai trò cần đóng
● Đối tượng người học
● Định dạng đầu ra
● Mức độ chi tiết mong muốn
Nhờ đó, phản hồi trở nên chính xác, tự nhiên và hữu ích hơn.
VI. Tổng hợp nguyên tắc viết prompt hiệu quả
Sau quá trình thử nghiệm, em rút ra một số nguyên tắc viết prompt hiệu quả như sau:
1. Xác định rõ mục tiêu
Prompt cần nêu cụ thể AI phải làm gì.
2. Chỉ rõ đối tượng người học
Việc xác định trình độ giúp AI điều chỉnh ngôn ngữ phù hợp.
3. Yêu cầu cấu trúc đầu ra
Cấu trúc rõ ràng giúp kết quả dễ đọc và đầy đủ hơn.
4. Đưa giới hạn cụ thể
Ví dụ:
● số lượng câu hỏi
● số từ
● độ khó
5. Sử dụng role prompting
Khi AI được giao vai trò cụ thể như:
● giáo viên
● trợ lý học thuật
● chuyên gia
thì phản hồi thường chuyên sâu và phù hợp hơn.
VII. Kết luận
Qua bài thực hành, em nhận thấy prompt đóng vai trò rất quan trọng
trong việc khai thác hiệu quả AI trong học tập.
Một prompt càng rõ ràng, có cấu trúc và định hướng cụ thể thì kết quả
đầu ra càng chất lượng.
Ngoài ra, việc áp dụng các kỹ thuật prompt engineering như role prompting, few-shot prompting và structured prompting giúp AI:
● hiểu đúng yêu cầu,
● tạo phản hồi logic,
● tăng tính cá nhân hóa,
● và hỗ trợ học tập hiệu quả hơn.
Trong tương lai, kỹ năng viết prompt sẽ trở thành một kỹ năng cần thiết đối với học sinh và sinh viên khi làm việc với các công cụ AI.
KẾT QUẢ & CẢM NHẬN
Điểm dừng của chặng 03
Bài làm xây dựng ba cấp độ prompt cho từng tác vụ, thử nghiệm và so sánh đầu ra, sau đó tổng hợp các nguyên tắc viết prompt rõ mục tiêu, đúng đối tượng và có cấu trúc đầu ra.