Bài tập 03

Viết prompt hiệu quả cho các tác vụ

Phân tích tác vụ, xây dựng ba phiên bản prompt và so sánh kết quả đối với tóm tắt tài liệu, giải thích khái niệm và tạo câu hỏi ôn tập.

03 tác vụ09 prompt42 ảnh minh chứng
1. Phân tích tác vụ

Ba tác vụ học tập và vai trò của prompt

Tiêu chíTóm tắt tài liệuGiải thích khái niệmTạo câu hỏi ôn tập
Mục tiêuHiểu nội dung và rút gọn ý chínhHiểu sâu và diễn giải dễ hiểuCủng cố, kiểm tra kiến thức
Kỹ năng phát triểnĐọc hiểu, phân tích, tổng hợpTư duy khái niệm, diễn đạtPhân loại, vận dụng
Thách thức chínhLọc thông tin, diễn đạt ngắn gọnĐơn giản hóa mà chính xácThiết kế câu hỏi phù hợp
Vai trò của PromptGiới hạn phạm vi tóm tắtXác định đối tượng, phong cáchHướng dẫn cấu trúc và mức độ câu hỏi
2. Viết 3 phiên bản prompt khác nhau

Ba cấp độ prompt cho từng tác vụ

Phần này được trình bày theo đúng logic của bài nộp gốc: mỗi tác vụ gồm ba phiên bản prompt (cơ bản – cải tiến – nâng cao), kèm ảnh chụp màn hình để cho thấy cách đặt lệnh và sự khác biệt ở đầu ra.

01

Tóm tắt tài liệu

Prompt cơ bản

Đơn giản, ngắn gọn.

Nhóm ảnh này chứng minh prompt ngắn chỉ nêu yêu cầu tóm tắt; đầu ra vì thế thiên về liệt kê ý và chưa kiểm soát chặt cấu trúc.

Prompt cơ bản cho tác vụ tóm tắt và phần mở đầu của câu trả lời.
Các ý chính được AI liệt kê từ tài liệu khi prompt chưa quy định chặt cấu trúc.
Phần nội dung tiếp theo của bản tóm tắt cơ bản, cho thấy cách AI tự chia nhóm thông tin.
Kết thúc đầu ra của prompt cơ bản, dùng làm mốc so sánh với hai phiên bản sau.
Prompt cải tiến

Chi tiết hơn, có cấu trúc.

Ảnh thể hiện prompt đã bổ sung phạm vi, độ dài và cách trình bày, giúp kết quả cô đọng và có tổ chức hơn.

Prompt cải tiến cho tác vụ tóm tắt: đã bổ sung phạm vi, độ dài và yêu cầu trình bày rõ ràng.
Prompt nâng cao

Gán vai trò, xác định quy trình và định dạng đầu ra.

Chuỗi ảnh cho thấy prompt gán vai trò, yêu cầu quy trình và định dạng đầu ra; kết quả có thêm cấu trúc, ví dụ trực quan và bảng tổng hợp.

Prompt nâng cao gán vai trò và thiết lập yêu cầu đầu ra cho tác vụ tóm tắt.
Hình minh họa cấu trúc các lớp Trái Đất xuất hiện trong đầu ra nâng cao, giúp giải thích nội dung trực quan hơn.
Đầu ra nâng cao được chia thành các mục và luận điểm thay vì chỉ liệt kê rời rạc.
Phần phân tích chi tiết trong kết quả nâng cao, thể hiện việc tuân theo cấu trúc prompt.
Bảng/tổng hợp cuối đầu ra nâng cao, thuận tiện cho việc ghi nhớ và đối chiếu.
02

Giải thích khái niệm

Prompt cơ bản

Yêu cầu giải thích khái niệm “học máy” một cách dễ hiểu.

Các ảnh ghi lại yêu cầu giải thích “học máy” ở mức đơn giản và phần trả lời trực tiếp của AI, chủ yếu cung cấp định nghĩa và ví dụ cơ bản.

Prompt cơ bản yêu cầu giải thích khái niệm học máy và phần định nghĩa trực tiếp.
Sơ đồ minh họa được AI đưa vào để làm rõ cách học máy hoạt động.
Phần giải thích và ví dụ ứng dụng của học máy trong đời sống.
Các ý mở rộng trong câu trả lời cơ bản, dùng để đánh giá độ dễ hiểu.
Phần kết thúc của đầu ra cơ bản, chưa có định dạng học thuật cụ thể.
Prompt cải tiến

Bổ sung ngôn ngữ đơn giản, ví dụ minh họa và so sánh ngắn với AI.

Ảnh chứng minh prompt đã xác định đối tượng người học, yêu cầu dùng ngôn ngữ dễ hiểu, ví dụ và so sánh ngắn để tăng khả năng tiếp nhận.

Prompt cải tiến bổ sung đối tượng người học, ngôn ngữ đơn giản và yêu cầu so sánh.
Đầu ra cải tiến diễn giải khái niệm theo các phần rõ ràng và có ví dụ gần gũi.
Sơ đồ phân biệt Artificial Intelligence – Machine Learning – Deep Learning dùng để tăng tính trực quan.
Prompt nâng cao

Đóng vai giảng viên công nghệ thông tin và trình bày theo định dạng mẫu.

Chuỗi ảnh thể hiện prompt đóng vai giảng viên, chia phần giải thích và yêu cầu định dạng; đầu ra được mở rộng bằng bảng, ví dụ và liên hệ giữa AI – ML – Deep Learning.

Prompt nâng cao gán vai trò giảng viên và yêu cầu trình bày theo cấu trúc mẫu.
Phần mở đầu của kết quả nâng cao với định nghĩa, phạm vi và cách tiếp cận có hệ thống.
Ví dụ và phân tích trong đầu ra nâng cao giúp liên hệ khái niệm với tình huống thực tế.
Phần so sánh giữa các thuật ngữ liên quan trong kết quả nâng cao.
Các ứng dụng và giới hạn được trình bày theo luận điểm rõ ràng.
Phần tổng kết của đầu ra nâng cao, dùng để đánh giá mức độ đầy đủ và dễ học.
03

Tạo câu hỏi ôn tập

Prompt cơ bản

Tạo 10 câu hỏi về chủ đề Cách mạng công nghiệp 4.0.

Nhóm ảnh ghi lại bộ câu hỏi được tạo từ yêu cầu ngắn; số lượng đạt yêu cầu nhưng mức độ và dạng câu hỏi chưa được phân loại rõ.

Prompt cơ bản yêu cầu tạo 10 câu hỏi ôn tập về Cách mạng công nghiệp 4.0.
Nhóm câu hỏi đầu tiên được AI tạo từ prompt cơ bản.
Phần tiếp theo của bộ câu hỏi cơ bản.
Các câu hỏi cuối trong danh sách, chưa phân loại rõ mức độ.
Phần đáp án/giải thích đi kèm kết quả cơ bản.
Prompt cải tiến

Phân loại câu hỏi trắc nghiệm, tự luận và vận dụng thực tế.

Chuỗi ảnh chứng minh prompt đã chia câu hỏi thành trắc nghiệm, tự luận và vận dụng, giúp bộ câu hỏi có cấu trúc học tập rõ ràng hơn.

Prompt cải tiến quy định ba dạng câu hỏi: trắc nghiệm, tự luận và vận dụng.
Phần câu hỏi trắc nghiệm trong đầu ra cải tiến.
Phần câu hỏi tự luận trong đầu ra cải tiến.
Phần câu hỏi vận dụng gắn với tình huống thực tế.
Đáp án và gợi ý trả lời được bổ sung để hỗ trợ tự học.
Phần tổng kết của bộ câu hỏi cải tiến dùng để đối chiếu với prompt nâng cao.
Prompt nâng cao

Đóng vai giảng viên đại học; trình bày theo bảng Mức độ – Câu hỏi – Đáp án gợi ý.

Các ảnh thể hiện prompt gán vai trò giảng viên và yêu cầu bảng Mức độ – Câu hỏi – Đáp án gợi ý; đầu ra vì vậy phù hợp hơn để ôn tập và tự đánh giá.

Prompt nâng cao gán vai trò giảng viên và quy định bảng Mức độ – Câu hỏi – Đáp án gợi ý.
Bảng câu hỏi ở mức Nhận biết trong đầu ra nâng cao.
Bảng câu hỏi ở mức Thông hiểu trong đầu ra nâng cao.
Bảng câu hỏi ở mức Vận dụng trong đầu ra nâng cao.
Các câu hỏi phân hóa và gợi ý đáp án được trình bày theo cột.
Phần tiếp theo của bảng ôn tập nâng cao, duy trì cấu trúc thống nhất.
Kết thúc đầu ra nâng cao, thể hiện đầy đủ mức độ và đáp án gợi ý.
3. So sánh kết quả sử dụng Prompt

Prompt càng cụ thể, đầu ra càng có cấu trúc

Loại promptTóm tắt tài liệuGiải thích khái niệmTạo câu hỏi ôn tập
Prompt cơ bảnYêu cầu: “Tóm tắt cho tôi đoạn tài liệu sau”. Chỉ cung cấp văn bản, không định dạng.Yêu cầu: Giải thích khái niệm “học máy” một cách dễ hiểu. Chỉ cung cấp chủ đề và mục tiêu đơn giản.Yêu cầu: tạo 10 câu hỏi ôn tập về chủ đề “Cách mạng công nghiệp 4.0”. Chỉ cung cấp số lượng câu hỏi liên quan tới chủ đề, chưa có sự phân loại rõ rệt.
Prompt cải tiếnYêu cầu đọc kỹ đoạn văn bản và viết bản tóm tắt súc tích; nêu rõ nội dung đề cập, những ý chính và những phần cần chú trọng.Giải thích khái niệm “học máy” bằng ngôn ngữ đơn giản, có ví dụ minh họa, và so sánh ngắn gọn với trí tuệ nhân tạo (AI).Tạo 10 câu hỏi gồm 4 câu trắc nghiệm, 4 câu hỏi tự luận, 2 câu vận dụng thực tế; bộ câu hỏi đa dạng hơn và có phân loại theo mức độ khó.
Prompt nâng caoĐóng vai chuyên gia học thuật; xác định chủ đề và tóm tắt các luận điểm chính theo trình tự logic.Đóng vai giảng viên công nghệ thông tin; giải thích khái niệm “học máy” theo cùng định dạng như ví dụ mẫu.Đóng vai giảng viên đại học; biên soạn 9 câu hỏi trắc nghiệm và 1 câu hỏi tự luận vận dụng; trình bày dưới dạng bảng có 3 cột Mức độ – Câu hỏi – Đáp án gợi ý.
4. Lý do chọn Prompt nâng cao

Bốn yếu tố cốt lõi

01

Tính cụ thể (Specificity)

Prompt hiệu quả chỉ dẫn AI chính xác những gì cần làm, thay vì để AI tự suy đoán.

Prompt kém: “Viết về xe tự lái.”

Prompt tốt: “Phân tích ba thách thức kỹ thuật lớn nhất trong việc phát triển xe tự lái Level 4.”

02

Ngữ cảnh và Vai trò (Context and Persona)

Prompt hiệu quả thiết lập một vai trò hoặc một ngữ cảnh rõ ràng cho AI.

Prompt kém: “Tóm tắt cuốn sách.”

Prompt tốt: “Đóng vai một nhà phê bình văn học, tóm tắt cuốn sách này và phân tích tác động của nó đối với văn hóa đại chúng.”

03

Cấu trúc và Định dạng (Structure and Format)

Prompt hiệu quả xác định rõ khuôn mẫu mà câu trả lời phải tuân theo.

Prompt kém: “Hãy nêu các điểm chính về chủ đề A.”

Prompt tốt: “Phân tích điểm chính về chủ đề A theo ba phần: Định nghĩa (tối đa 50 từ), Ví dụ minh họa (một ví dụ), và Bảng so sánh (2 cột).”

04

Ràng buộc / Điều kiện Tiêu cực

Prompt hiệu quả bao gồm các ràng buộc về số lượng, thời gian, mức độ phức tạp hoặc những điều cần tránh.

Prompt kém: “Viết về Học máy.”

Prompt tốt: “Viết về Học máy, sử dụng ngôn ngữ không chuyên ngành, giải thích bằng ví dụ về điện thoại thông minh và tránh dùng thuật ngữ ‘Neural Network’.”

5. Nguyên tắc và mẹo viết prompt

Năm nguyên tắc áp dụng

  1. Cụ thể hóa yêu cầu, đưa ra ràng buộc rõ ràng.Ví dụ: dùng “Tóm tắt trong 150 từ” thay vì “Tóm tắt ngắn gọn”.
  2. Gán cho AI một vai trò cụ thể.Ví dụ: “Bạn là một trợ lý nghiên cứu GIS...”
  3. Không chỉ yêu cầu kết quả mà còn chỉ dẫn cách tư duy để đi đến kết quả.Ví dụ: “Hãy suy nghĩ từng bước...”
  4. Cung cấp một ví dụ mẫu về chất lượng và định dạng mong muốn.Áp dụng ví dụ Few-shot.
  5. Nêu rõ mục tiêu và đối tượng.Cho AI biết lý do cần thông tin và ai sẽ là người đọc hoặc sử dụng.
Tài liệu đối chiếu

Xem bản nộp gốc của bài

Website trình bày lại nội dung theo cấu trúc web; tệp PDF gốc được giữ kèm để đối chiếu đầy đủ.

Mở PDF gốc