Bài tập 6 · Nhập môn Công nghệ số

Sử dụng AI có trách nhiệm trong học tập

Phân tích chính sách, quy trình hỗ trợ bằng AI, các vấn đề đạo đức, nguyên tắc cá nhân và nội dung infographic.

Mở bản PDF gốc
06

Chính sách sử dụng AI trong học tập và nghiên cứu

Tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội, liêm chính học thuật là một giá trị cốt lõi. Trong bối cảnh AI tạo sinh phát triển, định hướng chung là cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và tính trung thực học thuật.

  1. AI là công cụ hỗ trợ: Có thể dùng để tìm kiếm tài liệu, lên ý tưởng, xây dựng cấu trúc bài và rèn luyện tư duy phản biện.
  2. Không dùng AI để gian lận: Tạo toàn bộ hoặc phần đáng kể của bài làm rồi nộp dưới tên mình mà không trích dẫn là vi phạm liêm chính học thuật.
  3. Yêu cầu minh bạch: Mọi hỗ trợ từ ChatGPT, Gemini, Claude hoặc công cụ tương tự cần được khai báo rõ cách thức và phạm vi sử dụng.

Ứng dụng AI trong nhiệm vụ thực tế

Nhiệm vụ: Viết bài tiểu luận phân tích thị trường quần áo may sẵn tại Việt Nam.

Lần hỗ trợ 1 · Lên ý tưởng và cấu trúc

Đóng vai một chuyên gia phân tích kinh tế, hãy lập một dàn ý chi tiết cấp độ 3 cho bài tiểu luận học thuật phân tích thị trường quần áo may sẵn tại Việt Nam bối cảnh 2024–2025. Tập trung vào động lực tăng trưởng, xu hướng tiêu dùng và thách thức.

AI đề xuất 5 phần: mở đầu; tổng quan thị trường; động lực và xu hướng tiêu dùng; thách thức; kết luận và khuyến nghị.

Lần hỗ trợ 2 · Gợi ý số liệu và hướng nghiên cứu

Hãy liệt kê 3 xu hướng tiêu dùng chính đối với mặt hàng quần áo may sẵn tại Việt Nam hiện nay. Cung cấp gợi ý về các nguồn tài liệu hoặc báo cáo ngành uy tín mà tôi nên tìm đọc để lấy số liệu thực tế.

AI gợi ý: fast fashion; sự trỗi dậy của local brands; mua sắm qua livestream và social commerce; cùng các nguồn như McKinsey, Metric và Tổng cục Thống kê Việt Nam.

Đánh giá, chỉnh sửa và tích hợp

  • Đánh giá: Dàn ý logic nhưng thiếu phân khúc sinh viên và người trẻ; các nguồn gợi ý phù hợp về mặt định hướng.
  • Chỉnh sửa: Bổ sung mục “Hành vi tiêu dùng của Gen Z đối với thời trang may sẵn”.
  • Tích hợp: Không sao chép văn bản AI; tự thu thập báo cáo Metric và GSO, tự đọc, phân tích dữ liệu và viết bài bằng văn phong cá nhân.
Tuyên bố minh bạch: Công cụ AI chỉ được dùng để hỗ trợ xây dựng dàn ý sơ bộ và gợi ý từ khóa tìm kiếm. Toàn bộ nội dung phân tích, số liệu trích dẫn và lập luận do tác giả tự nghiên cứu, tổng hợp và thực hiện độc lập.

Phân tích vấn đề đạo đức

1. Hỗ trợ hợp lý và gian lận học thuật

AI có thể đóng vai trò trợ giảng hoặc đối tác tư duy: giải thích khái niệm, tóm tắt để tìm ý chính, kiểm tra ngữ pháp và gợi ý hướng đi. Gian lận xảy ra khi AI trở thành “tác giả”, còn sinh viên chỉ sao chép và nộp sản phẩm.

2. Quyền sở hữu trí tuệ và trích dẫn

Đầu ra AI được hình thành từ dữ liệu huấn luyện quy mô lớn, có khả năng liên quan đến nội dung có bản quyền. Minh bạch hóa việc sử dụng AI là cách tôn trọng hệ sinh thái tri thức.

3. Tác động đến phát triển kỹ năng

Dùng đúng giúp cá nhân hóa học tập và tiết kiệm thời gian để tập trung tư duy bậc cao. Lạm dụng có thể dẫn tới “lười biếng nhận thức”, suy giảm kỹ năng viết và tư duy phản biện; hiện tượng AI bịa dữ liệu cũng đòi hỏi kỹ năng kiểm chứng.

Bộ 6 nguyên tắc cá nhân

  1. AI là trợ lý, không phải người làm thay.
  2. Kiểm chứng 100% thông tin, số liệu và trích dẫn.
  3. Khai báo và trích dẫn minh bạch.
  4. Bảo mật thông tin cá nhân và dữ liệu nội bộ.
  5. Duy trì tư duy phản biện độc lập.
  6. Bảo vệ giọng văn và dấu ấn cá nhân.

Nội dung infographic · Cẩm nang sử dụng AI trong học thuật

Đèn xanh · Nên làm
  • Lên ý tưởng
  • Xây dựng dàn bài
  • Sửa lỗi ngữ pháp
  • Giải thích khái niệm
Đèn đỏ · Không làm
  • Nhờ AI viết toàn bộ
  • Dùng số liệu chưa kiểm chứng
  • Nộp sản phẩm AI dưới tên mình
  • Vi phạm quy định của trường
Quy trình an toàn
  1. Hỏi: đặt prompt rõ vai trò.
  2. Lọc: đọc, phản biện, fact-check.
  3. Tích hợp & viết lại bằng ngôn ngữ cá nhân.
AI có thể tạo ra văn bản, nhưng không thể tạo ra tư duy của bạn. Hãy để AI làm bệ phóng, đừng biến nó thành chiếc nạng thay thế đôi chân.