An toàn và liêm chính học thuật trong môi trường số
Đề xuất chính sách sử dụng AI tại ULIS, ghi lại prompt học thuật và phản tư về ranh giới giữa hỗ trợ hợp lý với gian lận học thuật.
Think first. Prompt second. Verify always.
1. Mục tiêu bài tập
Nhận diện các vấn đề đạo đức khi dùng AI trong học tập, đề xuất chính sách kiểm soát phù hợp và xây dựng bộ nguyên tắc cá nhân để sử dụng AI minh bạch, có trách nhiệm.
2. Chính sách sử dụng AI tại ULIS
ULIS nên tiếp cận AI theo triết lý chủ động tích hợp có kiểm soát: không cấm đoán cực đoan, nhưng yêu cầu sinh viên chịu trách nhiệm cuối cùng về sản phẩm học thuật.
Vùng xanh
Tra cứu từ vựng, kiểm tra ngữ pháp thô, luyện phản xạ hội thoại.
Vùng vàng
Tổng hợp bối cảnh tài liệu tham khảo, hỗ trợ định dạng trích dẫn khi giảng viên đồng ý.
Vùng đỏ
Nhờ AI viết hộ bài luận, giải đề thi năng lực hoặc bịa số liệu ảo.
3. Prompt học thuật và minh chứng
Giả lập phản biện và trả lời
Prompt đặt AI vào vai giảng viên phản biện việc dùng AI. Kết quả giúp em chuẩn bị lập luận: sinh viên phải là tổng biên tập kiểm soát tối hậu, không phải người sao chép đầu ra.
4. Phân tích đạo đức học thuật
- Hỗ trợ hợp lý: AI là giàn giáo nhận thức, giúp kiểm tra lỗi hoặc gợi ý hướng phát triển nhưng người học vẫn làm chủ sản phẩm.
- Gian lận học thuật: sao chép văn bản AI tạo sẵn và nộp như sản phẩm cá nhân là từ bỏ trách nhiệm học thuật.
- Bản quyền và minh bạch: cần khai báo công cụ, phiên bản, thời gian truy xuất và mục đích sử dụng AI.
5. Bộ 5 nguyên tắc cá nhân
- The Pilot Rule: AI là GPS, em là người cầm lái và chịu trách nhiệm.
- Trang giấy trắng 0-to-1: tự phác thảo ý tưởng trước khi hỏi AI.
- Zero Trust chuyên ngành: kiểm tra lại mọi thuật ngữ Hán-Hàn bằng Naver/NIKL.
- Giải độc văn phong: viết lại tối thiểu 40% câu chữ AI gợi ý.
- Hồ sơ minh bạch: lưu lịch sử chat để chứng minh quá trình tư duy.
6. Kết quả và bài học
Bài tập giúp em hiểu rằng dùng AI có trách nhiệm không phải là dùng ít hay nhiều, mà là biết giới hạn, biết khai báo và biết kiểm chứng. Người học phải giữ quyền tác giả, quyền đánh giá và trách nhiệm cuối cùng.



