Mục tiêu
Em tìm hiểu bối cảnh sử dụng AI tại ULIS và ĐHQGHN, sau đó thử dùng Claude trong một bài luận mà không giao phần viết cho công cụ. Từ trải nghiệm đó, em xây dựng bộ nguyên tắc cá nhân đủ cụ thể để áp dụng cho các môn học sau.
Quá trình thực hiện
Đọc bối cảnh chính sách
Em xem cách học phần VNU1001 đặt liêm chính học thuật và đạo đức số vào nội dung bắt buộc, đồng thời tìm hiểu các định hướng chung của ĐHQGHN và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Điều em ghi lại là nguyên tắc hỗ trợ, không thay thế; minh bạch khi dùng AI; tôn trọng sở hữu trí tuệ và quy định riêng của từng môn.
Thử AI ở ba điểm trong bài luận
Với bài luận về mạng xã hội và bản sắc văn hóa của giới trẻ Việt Nam, em nhờ Claude gợi ý hai phía của vấn đề, phản hồi một đoạn em đã viết và kiểm tra lỗi ngữ pháp ở bản cuối. Ở bước phản hồi, em ghi rõ: chỉ chỉ ra chỗ cần cải thiện, không viết lại hộ. Dẫn chứng được tìm lại từ nguồn gốc trước khi dùng.
Xác định ranh giới em chấp nhận
Kiểm tra ngữ pháp hoặc hỏi cấu trúc thể loại là hỗ trợ hợp lý. Nhờ AI viết đoạn rồi sửa vài từ thì không còn phản ánh năng lực của em. Ranh giới còn phụ thuộc yêu cầu giảng viên, nhưng có một câu hỏi em luôn dùng để tự kiểm tra: nếu không có AI, em có giải thích và bảo vệ được lập luận này không?
Viết 7 nguyên tắc và chuyển thành infographic
Em chốt bảy việc cần làm: khai báo cách dùng AI; giữ quyền tác giả; kiểm chứng dữ kiện; tôn trọng sở hữu trí tuệ; không bỏ qua việc luyện kỹ năng; đọc quy định môn học; và tự nhìn lại sau mỗi lần sử dụng. Sau đó em sắp xếp chúng thành một infographic để dễ xem lại.
Kết luận
Điều khó không phải là chọn dùng hay không dùng AI, mà là nhận ra lúc nào công cụ bắt đầu làm thay phần em cần tự luyện. Với bài viết học thuật, em muốn AI đứng ở vị trí người đọc thử và người bắt lỗi. Ý kiến, dẫn chứng và câu chữ cuối vẫn phải là phần em hiểu, tự quyết định và chịu trách nhiệm.
