Bài tập 06 · Đạo đức số

Sử dụng AI có trách nhiệm trong học tập và nghiên cứu

Bài báo cáo phân tích chính sách trường, thực hiện một nhiệm vụ tóm tắt có hỗ trợ AI, đánh giá các vấn đề đạo đức và xây dựng 7 nguyên tắc cá nhân.

I. Nghiên cứu chính sách

Trường Đại học Y tế Công cộng

Theo bài nộp gốc, trường chưa ban hành một quy định riêng, đầy đủ về việc sử dụng AI trong học tập và nghiên cứu. Tuy nhiên, các nguyên tắc về trung thực học thuật, trách nhiệm của người học và chất lượng nghiên cứu vẫn là nền tảng. AI được xem là công cụ hỗ trợ, còn người học phải chịu trách nhiệm với toàn bộ nội dung nộp.

So sánh với Đại học Y Dược TP.HCM

Trường đã có hướng dẫn cụ thể hơn: khuyến khích AI hỗ trợ học tập, tổng hợp tài liệu và nghiên cứu, đồng thời yêu cầu minh bạch, kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng.

Nhận xét cá nhân

Cần một hướng dẫn chính thức quy định rõ trường hợp được sử dụng AI, cách trích dẫn, trách nhiệm người học và các hành vi bị xem là gian lận học thuật.

II. Thực hiện nhiệm vụ học tập

Tóm tắt tài liệu học thuật bằng tiếng Anh

Prompt

Hãy đọc tài liệu dưới đây và tóm tắt nội dung trong khoảng 200 từ bằng tiếng Anh. Giữ lại các ý chính và kết luận quan trọng; không thêm thông tin ngoài tài liệu; trình bày theo gạch đầu dòng; sử dụng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu đối với sinh viên năm nhất.

Đầu ra chính của AI

  • Governments and corporations have greater responsibility because they can create conditions for environmentally friendly choices.
  • Individuals should choose sustainable behaviors whenever reasonable alternatives exist.
  • Environmental responsibility should be shared between institutions and individuals.
  • Cooperation between governments, corporations and citizens is essential to solve environmental problems.

Cách đánh giá và chỉnh sửa

  • Đối chiếu với tài liệu gốc để kiểm tra độ chính xác.
  • Loại bỏ câu diễn đạt dài.
  • Chỉnh từ vựng cho phù hợp với sinh viên năm nhất.
  • Kiểm tra số lượng từ và thông tin ngoài tài liệu.
Ghi chú minh bạch

Bài tập có sử dụng ChatGPT (OpenAI) để hỗ trợ tóm tắt tài liệu học thuật và gợi ý cách trình bày. Toàn bộ nội dung đã được người viết kiểm tra, chỉnh sửa và chịu trách nhiệm trước khi nộp.

III. Phân tích đạo đức

Ba ranh giới cần nhìn rõ

Hỗ trợ hay gian lận?

AI có thể giải thích khái niệm, gợi ý ý tưởng, lập dàn ý hoặc chỉnh ngữ pháp. Nếu để AI viết toàn bộ bài rồi nộp dưới tên mình, người học không còn thể hiện năng lực thật và hành vi đó trở thành gian lận.

Sở hữu trí tuệ & trích dẫn

Sao chép nguyên văn mà không ghi nhận việc dùng AI hoặc bỏ qua nguồn gốc tài liệu có thể vi phạm đạo đức học thuật. Người học cần minh bạch và trích dẫn đầy đủ.

Phát triển kỹ năng

AI tiết kiệm thời gian, hỗ trợ tìm kiếm, giải thích và ngoại ngữ; nhưng cũng có thể gây phụ thuộc, giảm tư duy phản biện, kỹ năng viết và nghiên cứu nếu dùng thiếu kiểm soát.

IV. Bộ nguyên tắc cá nhân

7 nguyên tắc sử dụng AI có trách nhiệm

  1. Chỉ sử dụng AI để hỗ trợ học tập, không thay thế hoàn toàn việc tự học.
  2. Luôn kiểm tra và xác minh thông tin do AI cung cấp.
  3. Không sao chép nguyên văn nội dung của AI để nộp bài.
  4. Minh bạch việc sử dụng AI trong bài tập và nghiên cứu.
  5. Tôn trọng bản quyền và trích dẫn đầy đủ nguồn tài liệu.
  6. Chịu trách nhiệm về toàn bộ nội dung của bài làm.
  7. Sử dụng AI để phát triển tư duy và kỹ năng thay vì phụ thuộc vào AI.